banner57.jpg
Şube sayfalarımıza hızlı erişin!


dergireklam

Yeni Yüksektepe E-Dergi

Artık dergilerimizde yer alan makaleleri online olarak da okuyabilirsiniz.


bhagavad gita - kitap

Antik Yunanisan Gizemler Tiyatrosu: Trajedi - kitap

Yeni kitaplarımız
"Bhagavad Gita" ve "Trajedi" çıktı! Tüm şubelerimizden temin edebilirsiniz.
Ayrıntılı bilgi yayınlarımız sayfamızda...


 3 aylık kültür-sanat dergisi: Babil Kulesi

 E-Dergi: Babil Kulesi Sayı-11

Tüm Sayılar...


 Erdemler Sözlüğü 


 

ik@yeniyuksektepe.org.tr

DİJİTAL ANSİKLOPEDİ

arrowarrow KONU İNDEKSİ arrowarrow



herakleitos

 

Herakleitos (M.Ö. 540 – M.Ö. 480)

Herakleitos, antik çağda oldukça ünlü olan, özdeyişler biçiminde, çok hacimli bir eser yazmış ve götürüp Artemis sunağına bırakmıştır. Yapıt o kadar anlaşılmazdır ki, bu yüzden ‘karanlık adam’ adıyla nitelendirilmiştir. Pers kralı Darios, Herakleitos'u sarayına çağırmış ve kitabında yazmış olduğu görüşleri açıklamasını istemiştir fakat Herakleitos bu isteği bir mektupla reddetmiştir.

Gözlerin ve kulakların kötü tanıklar olduğunu öne sürerek aynı zamanda ansiklopedik bir bilgiye karşı çıkan filozof, çok şey bilmenin akıllı olmayı öğretmediğini söylemiştir.

Herakleitos "her şey akar" (Panta rhei)  prensibinden hareketle, "temel töz, ateş olmalıdır" sonucuna varmıştır. Güneş, ölümsüz ve sürekli olarak değişen bir ateş kaynağıdır. Ateş nesneymiş gibi görünür ama nesneden çok süreçtir.

Evrendeki düzensizlik, arka alanda yatan harmoniyi (düzen ve uyumu) gizler. Gerçek olan, araştırılması ve bilinmesi gereken, şu görünen karmaşa değil, görünmeyen harmonidir. Biz algıladıklarımızı kalıcı zannederiz. Kalıcı şeyler varmış sanısına kapılmamız, değişimin gelişi güzel değil, belli bir düzene, yasaya ve ölçüye göre olması yüzündendir. Herakleitos'un düşüncesinde Logos, Evren'e egemen olan yasa, düzen ve daha önemlisi "tanrısal akıl"dır.

Ona göre evrenin yasasını, Logos'u bilmek ve tanımak aklın ödevidir. Logos'u tanıyıp öğrenen kimsenin de doğadaki bu akıl yasasını kendi eylemine de ölçü alacağını söylüyordu.

 

Euripides bir gün Herakleitos’un kitabını Sokrates’e vermiş sonra da ne düşündüğünü sormuş. “Anladıklarım dahice” diye yanıtlamış Sokrates, anlamadıklarım da sanırım öyle ama yol gösterecek Delos’lu bir dalgıç gerek.” (Delos adasının dalgıçları,  derine dalmalarıyla ünlüymüş).

 

 

 

 

 

Kaynaklar;
Paradigma Felsefe Sözlüğü,Ahmet Cevizci,Paradigma-İstanbul 2000
Felsefe Tarihi,Prof.Macit Gökberg,Remzi Kitabevi,9.Basım
İlkçağ Felsefesi Tarihi,Ahmet Cevizci,ASA,2.baskı
Antik Felsefe Tarihi, Jorge Angel Livraga

  

© Bu sitenin tüm hakları Yeni Yüksektepe Kültür Derneği'ne aittir.